Tin tức  |  Diễn đàn  |  Thư viện hình  |  Liên hệ
Thứ bảy,
18.08.2018 14:48 GMT+7
 
 
Kho bài viết
Tháng Tám 2018
T2T3T4T5T6T7CN
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
 <  > 
Nhận thư điện tử
Email của bạn

Định dạng

Thành viên online
Thành viên: 0
Khách: 1
Số truy cập: 973065
Tin tức > Trang Văn trong nước > Xem nội dung bản tin
Trần Quốc Thường: NƯỚC CÁY TRUNG LƯƠNG
[15.02.2018 02:49]
Xem hình
Nói đến Trung Lương là nói đến địa danh nổi tiếng với nghề rèn đúc truyền thống. Nghề rèn phát triển kéo theo nghề buôn bán như buôn sắt từ các nơi ra tận Hải Phòng thuê cả tàu chở về buôn bán tại địa phương.

Một số đem sản phẩm của làng nghề đi bán tại các chợ, như chợ Vinh, chợ Hà Tĩnh, chợ Nhe, chợ Thượng vv…và đưa hàng đến trong nam ngoài bắc, xuất khẩu sang các nước bạn như: Lào; Thái Lan.
 
Hôm nay, nghề rèn đang ngày mai một, thì nghề làm nước cáy lại phát triển, đưa lại thu nhập không nhỏ cho dân trong vùng. Chúng ta biết đến nước cáy Trung Lương với hương vị thơm ngon của món ruốc cáy, nước cáy. Nó đã cũng đã làm nên thương hiệu, nức mùi gần xa.
 
Ở vùng Đức Thọ, Hồng Lĩnh từ xưa đến nay vẫn còn truyền tụng câu ca dao:
 
Béo như tru, về Kẻ Ngù cũng tóm
Ốm lang nhang, về Trung Lang cũng béo.
 
Không biết câu ca trên có tự bao giờ, nhưng nói rằng ai về Trung Lương cũng béo tốt hơn lên là điều chắc chắn.
 
Người dân nơi đây sống đôn hậu, trung thực mến khách, thích dĩ hòa vi quý. Họ vẫn thích “ Ăn nước cáy ngáy khò khò” hơn “ Ăn thịt bò lo ngay ngáy” mặc dầu một thời nơi đây là điểm nóng về an ninh, trật tự.
 
Đến chợ Trung Lương đã thấy ngay 1 biển to đùng quảng cáo bán ruốc và nước cáy của anh Mạnh Thức. Anh thu gom và bán các sản phẩm về ruốc cáy, nước cáy. Ai đặt hàng ra bắc vào nam, anh đóng thùng xốp để chuyển đến tận nhà cho khách hàng.
 
Đi dạo 1 vòng chợ Trung Lương gặp bà Phúc đang bán hàng trong chợ. bà nói nhà bà bao đời nay làm ruốc cáy, nước cáy bán ngay ở chợ Trung Lương. Có khi họ tự chế biến và chỉ  bán tận nhà, làm đến đâu bán đến đó như nhà bà Minh ở bên đê La Giang.
 
Nghe các bà kể chuyện mới biết cách làm và chế biến ruốc cáy, nước cáy ở đây khác với các nơi như Nghệ An, Thanh Hóa, Hải Phòng, ... vẫn làm. Mà cho dù có chế biến giống nhau thì ruốc cáy, nước cáy ở đây vẫn ngon hơn, có mùi thơm, ăn một lần là ta nhớ mãi.
 
Con sông La trong xanh, thơ mộng chỉ dài 19 km từ ngã ba Tam Soa, Linh Cảm đến Trung Lương nhưng đã đi vào thơ ca nhạc họa. Người dân sông La trai tài, gái sắc được cả nước biết đến. Phải chăng con cáy cũng như con cá Mòi, con hến, con rươi sống ở sông La đều ngon hơn nơi khác. Giá cả các sản phẩm này khi bán ra đều cao hơn 20-50% ở nơi khác.
 
Dân ở đây bắt cáy bằng cách bắt cáy tận hang, có khi đơm bằng lọ, khi đào hố, dùng dây lùa cáy vào để bắt. Nhà nhiều thì vài lon, nhà ít cũng có mươi chai mắm cáy để dùng quanh năm. Cáy có ở khắp các bãi sông La, sông Minh giang. Cáy còn sống ở các bờ mương, bờ ruộng trong đồng. Nơi gần sông, cáy còn có ở cả bờ ao, bụi dứa, dăm bãi. Cáy có quanh năm, song vào dịp xuân, hè là sẵn nhất. Nước mắm được đâm ở cối, ngày nay có nhà xay bằng máy. Dùng 2 lớp vải màn lọc kĩ trước khi cho vào lon hay chum để muối.
 
Cáy được chọn những con còn sống, bóc vỏ mai, gỡ yếm, ngâm nước gạo hoặc nước muỗi vài giờ đồng hồ cho sạch và hết nhớt. Cáy được đâm giã kĩ ở cối, ngày nay có nhà xay bằng máy. Sau đó dùng 2 lớp vải màn lọc kĩ trước khi cho vào lon hay chum để muối. Độ đậm đặc phụ thuộc vào lượng cáy và nước muối.
 
Ngoài việc chọn cáy, giã lấy nước, nước cáy Trung Lương được người chế biến đặc biệt chú ý đến gia vị khi chế biến. Người ta phải có đủ các phụ gia như vỏ quýt, riềng, sả, gừng, ớt cay, thính, muối. Muối và gạo được rang màu cánh gián. Các thứ khác được thái mỏng, phăm nhỏ. Tất cả cho vào chum hoặc lon bịt vải màn. ngày đưa ra phơi nắng, đêm phơi sương, ít nhất được 2 sương ba nắng. Mùa nắng nóng để trên dưới 1 tuần, mùa đông rét để trên 10 ngày thì dùng được. 
 
Nước cáy ở Hải Phòng, người chế biến ngâm nước đã xay 2 ngày, sau đó được nấu lên và dùng ít gia vị nên không ngon thơm bằng nước cáy Trung Lương
 
Nước mắm cáy có mùi thơm đậm, khi ăn có thể giã tỏi, vắt chanh. Nước cáy nhúng gỏi cuốn là ngon nhất. Thông thường, mắn chấm rau, thịt, cá, có khi pha nhạt rưới cơm cũng thú vị. Nước mắm cáy để được rất lâu, càng lâu hương vị càng đậm đà. Khi ăn cơm có giã tỏi chấm với ngọn khoai lang luộc là hợp nhất. Nước cáy là loại mắm giàu can xi, đạm và rất lành, không phải kiêng kỵ trong bất kỳ trường hợp nào, người mới sinh con, trẻ nhỏ ăn đều rất tốt.
 
Đến kì học sinh, sinh viên về nghỉ hè, hay mỗi khi cháu con về quê ăn tết, các cụ già đều gửi ra thành phố món quà quê như chục bánh gai làng Khóng Đức Yên, be rượu Thanh Lạng, bịch cu đơ hay vài chai nước cáy Trung Lương để làm quà.
 
Câu ca thời Pháp thuộc:
 
Ra về nhớ cống Trung Lương
Nhớ con đê Đức Thọ, nhớ con đường Nghệ An.
 
Nay có người đã chữa lại là:
 
Ra về nhớ cáy Trung Lương
Nhớ con đê Đức Thọ, nhớ con đường Nghệ An.
 
Nghĩ cũng không sai.
 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email



Những bản tin khác:
Tổng tập về rươi (18.11.2017 19:36)
Lê Mai: HOA TRẠNG NGUYÊN (31.05.2017 20:07)



Lên đầu trang
Các bản tin mới đăng
Phan Nam: Sinh ta từ cánh đồng làng
VĨNH BIỆT NHÀ THƠ VŨ ĐÌNH HUY
Ngô Minh: CHUYỆN “...NGƯỜI YÊU NƯỚC MÌNH ”
Trần Vàng Sao, một chút kỉ niệm - hồi ức của Trương Duy Nhất
Trần Vàng Sao - hồi ức của Nguyễn Quang Lập
Đừng kể tên tôi! Hãy kể tên nhân dân
Chúng ta nói về Maxim Gorki, nhưng chẳng biết mình đang nói về ai
Nghề với nghiệp - Nguyễn Lam Thuỷ (Hung ga ry)
Người nghệ sỹ vĩ cầm vĩ đại nhất trong lịch sử: Niccolò Paganini
Bí ẩn của bức ‘Người đàn bà xa lạ’: Kramskoi đã tìm nguyên mẫu như thế nào?
Tin cùng chủ đề
Me tây
Thung Lam
Chùm truyện ngắn Mini của Vũ Thanh Hoa
Lần đầu bên nhau ( phần 1)
Nguyễn Huy Hoàng - Tìm con, chăm bạn, làm thơ
Lần đầu bên nhau (phần 3)
I am đàn bà
Truyện ngắn mini - Đỗ Ngọc THạch
Lần đầu bên nhau (phần 2)
Tình qua tin nhắn
 
 
 
Thư viện hình