Tin tức  |  Diễn đàn  |  Thư viện hình  |  Liên hệ
Thứ sáu,
28.07.2017 22:51 GMT+7
 
 
Kho bài viết
Tháng Bảy 2017
T2T3T4T5T6T7CN
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31            
 <  > 
Nhận thư điện tử
Email của bạn

Định dạng

Thành viên online
Thành viên: 0
Khách: 3
Số truy cập: 823860
Tin tức > Phỏng vấn - Trao đổi - Bình văn > Xem nội dung bản tin
Thơ Lê Mai qua lời bình của Nguyễn Ngọc Kiên
[10.10.2016 16:31]
Xem hình
Câu nói bất hủ của nhà phê bình văn học Hoài Thanh đủ để tôi kết thúc dòng suy tưởng luận bàn về thơ Lê Mai qua bài “Khi anh chết”, một tứ thơ không mới mà rất lạ…Nhưng rất chân thực! Nó có sức ám ảnh và lay động! Đó là bài thơ hay viết về chiến tranh và sẽ còn sống mãi với thời gian!

Bài thơ của Lê Mai:

KHI ANH CHẾT

Khi anh chết, anh vẫn còn thấy đói
Anh nhìn tôi như hỏi: Có còn gì?
Mắt lệ nhòa, tôi còn biết nói chi
Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo!

Khi anh chết anh vẫn còn muốn nói
Tâm sự gì với vòi vọi trời cao?
Gió thương anh nên cố sức phều phào
Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo!

Khi anh chết anh vẫn còn muốn nhắn
Nhắn nhủ gì trong nước mắt rưng rưng?
Mắt đột nhiên biến sắc khoảng trời rừng
Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo!

Anh chết vội tôi chôn anh cũng vội
Không đào sâu chôn chặt mộ cho anh
Biết làm sao anh hỡi chiến tranh
Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo!

Lời bình của Nguyễn Ngọc Kiên

Nhà văn Lê Mai là cây bút đa năng. Anh đã có hai cuốn tiểu thuyết gây tiếng vang lớn là “Tẩu hỏa nhập ma” và “Thời gian xuẩn ngốc” , và truyện ngắn ” Quyền được rên”. Anh lại viết rất nhiều bài ký chân dung đặc sắc về các văn nghệ sĩ như “ Hà Thành siêu độc giả” được độc giả rất mến mộ. Nhưng anh vào Hội viên hội Nhà văn Hà Nội với tư cách tác là giả thơ. Qủa đúng như vậy…

Kể từ đó tôi mới tìm đọc thơ Lê Mai, không khỏi ngỡ ngàng trước những tứ thơ độc đáo, lời thơ sâu đằm triết luận. Như nhà văn Vũ Ngọc Tiến đã nói rằng, hình tượng trong thơ Lê Mai có lúc phiêu bồng lãng mạn, có lúc trần trụi thô nháp cứ xuyên xoáy vào lòng người đọc. Nói về phận người anh viết “Khát một ngụm nước trong phải uống cả một dòng sông đục”; nói về sự xuống cấp văn hóa của người Hà Nội anh lại viết họ thản nhiên “đái lõm tường Văn Miếu”…

“Khi anh chết” là một bài thơ tiêu biểu của Lê Mai – một hồi ức về chiến trường Quế Sơn, Quảng Nam trong những năm tháng khốc liệt. Trong bài “Khi anh chết” này tác giả cũng không cần nói nhiều, kể lể dài dòng mà cái điệp ngữ cứ lặp đi lặp lại “Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo” ở mỗi khổ thơ khiến tôi bị ám ảnh đến kỳ lạ! Những người tử tù giờ đây trước khi ra pháp trường để thi hành án cũng được ăn một bữa no. Nhưng hồi ấy người lính chết trận thì ngược lại, không một bữa no, người lính chết trận muốn nói điều gì với bạn hay nhắn nhủ với vợ con hay với người yêu nơi hậu phương. Ít ra là cũng có người để mà thương mà nhớ! Mà không bết lúc vào chiến trường người lính ấy đã kịp cầm tay người con gái hay chưa hay là “lúc ngã vào lòng đất vẫn con trai” (Trần Mạnh Hảo - Đất nước hình tia chớp).

Còn ở đây: “Khi anh chết anh vẫn còn muốn nói
Tâm sự gì với vòi vọi trời cao?
Gió thương anh nên cố sức phều phào”.

Khổ thơ như có một mối đồng cảm giữa người lính và tác giả. Giờ là đồng đội ra đi rồi sẽ đến lượt mình đây. Cũng có là thể bất cứ lúc nào! Và:
Khi anh chết anh vẫn còn muốn nhắn
Nhắn nhủ gì trong nước mắt rưng rưng?
Mắt đột nhiên biến sắc khoảng trời rừng

Nhưng tất cả đều không kịp nữa và rồi người lính chết vội, và bạn anh ta cũng chỉ chôn rất vội. Thương đồng đội lắm mà không thể làm khác được!…
Đọc đến đây, có người viết trên FB cho rằng cái chi tiết:
“Chết nằm xuống, còn hôn cờ Đảng
Chết còn trao súng đạn, quên đau
Chết còn trút áo cho nhau
Miếng cơm dành để người sau ấm lòng”
mới thật sáo mòn, gượng gạo, sống sượng làm sao! Nhưng tôi thì cho rằng đó là vì để phục vụ công tác tuyên truyền mà thôi!

Tất cả nội hàm tư tưởng bài thơ dồn đọng vào cái điệp ngữ rợn người, lạnh lùng, ma quái kia buộc người đọc phải liên tưởng suy ngẫm. Kết thúc bốn khổ thơ là bốn điệp khúc “Bốn phía rợn tiếng đề pa của pháo!”

Mới hay “ở đời chữ cũng như lời có tiết kiệm mới quý, càng tiết kiện càng quý”. Câu nói bất hủ của nhà phê bình văn học Hoài Thanh đủ để tôi kết thúc dòng suy tưởng luận bàn về thơ Lê Mai qua bài “Khi anh chết”, một tứ thơ không mới mà rất lạ…Nhưng rất chân thực! Nó có sức ám ảnh và lay động! Đó là bài thơ hay viết về chiến tranh và sẽ còn sống mãi với thời gian!

Nguyễn Ngọc Kiên

Chú thích của TS: Nhà thơ Lê Mai trong bài này, trùng tên với nhà văn Lê Mai ở Khánh Hoà (tác giả truyện ngắn Trong khung cửa đăng ở mục Trang văn trong nước)

 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email



Những bản tin khác:
Phan Liêu - ông là ai? (30.10.2014 02:35)



Lên đầu trang
Các bản tin mới đăng
Chùm thơ thứ 3 của Lê Thanh Hùng (Bình Thuận)
Nguyễn Trọng Tạo: Bạn tóc xoăn
Bùi Minh Trí: Chùm thơ 27-7
Chung Lê: HÁT CHO NGƯỜI DƯỚI CỎ
PHAN NAM: NHỮNG VIÊN KẸO NGỌT...
Nhật Tiến: Những ngày tháng cũ (Hoa Kỳ)
Dương Quốc Việt: BẢN LĨNH CÓC
Liên hoan phim Matxcova 2017
Ông Phạm Xuân Nguyên từ chức: Nỗi niềm kẻ ở, người đi
Đàn Ca Tài Tử Nam Bộ, Hóa thân từ Nhã Nhạc Cung Đình Huế và là cấu trúc nghệ thuật sân khấu Cải Lương.…
Tin cùng chủ đề
Choáng váng truyện sex trẻ em
NGƯT Vũ Thế Khôi: Không có đạo thầy trò thì đừng nói đến giáo dục
Mệnh lệnh của tổ tiên - PGS-TS Trần Hữu Tá
Tưởng nhớ thầy Trần Quốc Nghệ - Người thầy siêu giỏi
Phiên âm hay viết theo tiếng Anh?
Vì sao tôi dịch lại thơ Đường?
Người viết trẻ có còn mơ vào Hội Nhà văn?
Khoảng trống của văn học Việt Nam trên văn đàn Nga
Cụ Vũ Đình Hoè, cựu Bộ trưởng tư pháp kể chuyện về luật sư Nguyễn Mạnh Tường tại phiên toà xét xử ông cố vấn Vĩnh Thuỵ
Nỗi xấu hổ của dịch giả Ruồi Trâu
 
 
 
Thư viện hình