LÝ TỰ TRỌNG
(Kính dâng linh hồn Liệt sĩ Lý Tự Trọng, nhân Ngày TBLS 27/7)
Sài Gòn
Một buổi sáng mùa đông
Năm một ngàn chín trăm ba mốt (1931)
Lý Tự Trọng thản nhiên ra trường chém*.
Anh bước đi giữa hai hàng lính
Đầu ngẩng cao, mắt ánh hào quang
Khiến lũ sát nhân kinh sợ, bàng hoàng
- “...Đường của thanh niên chỉ có thể là con đường
cách mạng!”
Trước vành móng ngựa trong tòa án
Trước những chiêu dụ dỗ, phỉnh phờ
Anh vẫn hiên ngang: Tổ chức một mình ta
Nếu có chết không hề tiếc nuối
Cho dù ta chưa đầy mười tám tuổi!

(Liệt sĩ Lý Tự Trọng)
Buổi sáng Sài gòn tiễn anh đi xa
Trời mùa đông cao xanh thăm thẳm
Chim ríu rít trong vòm cây ngập nắng
Giữa pháp trường vang tiếng: Việt Nam ơi!
Vĩnh viễn trẻ trung, mười tám tuổi đời!
Anh vẫn sống với vườn cây, ruộng lúa
Với dòng sông dịu dàng như dải lụa
Với vùng quê, dải cát mịn đường làng
Với giọng hò, điệu hát dặm đêm trăng
Với Tổ quốc, đời đời mười tám tuổi!
Viết tại Thạch Minh, Thạch Hà, Hà Tĩnh.
Lý Tự Trọng (Lê Văn Trọng) sinh ngày 20.10.1914 tại Thái Lan song quê gốc ở xã Thạch Minh (Việt Xuyên), huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh. Từ năm 1923, mới 10 tuổi, Anh đã tham gia hoạt động cách mạng trong Hội Thanh niên Cách mạng đồng chí, do Bác Hồ sáng lập tại Trung Quốc. Năm 1929, Anh về nước hoạt động với nhiệm vụ thành lập Đoàn TNCS và làm liên lạc cho xứ ủy Nam Kỳ. Ngày 9.2.1931 Lý Tự Trọng đã bắn chết thanh tra mật thám Pháp Lơgrăng (Legrant), Anh bị bắt và bị kết án tử hình.
* Theo bà Ăngđơrê Viôlít, ngày 21.11.1931, từ Khám lớn Sài Gòn, Lý Tự Trọng bị giải ra trường chém. Anh rất bình tĩnh và trước lúc bị hành hình đã nhiều lần hô “Việt Nam! Vỉệt Nam!”.
MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI*
(Kính dâng linh hồn các liệt sỹ Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc
và những người đã hy sinh vì Tổ quốc ở lứa tuổi hai mươi)
Tuổi hai mươi khi Tổ quốc cần
Chẳng ngại ngần xông lên phía trước
Không gian khó, kẻ thù nào ngăn được
Lửa nhiệt tình của tuổi đôi mươi.

(Liệt sĩ Nguyễn ThuỳTrâm)
Tuổi hai mươi lên đường nhập ngũ
Sách trĩu ba lô, mũ ánh ngôi sao
Bộ quân phục thùng thình vẫn khoái
Với người thân, rất đỗi tự hào.
Dẫu hành quân xa mỏi nhừ đầu gối
Mắt mở hoài không ngủ được nhớ ai
Ngồi bật dậy tìm trang giấy mới
Thư gửi người yêu viết dưới ánh sao trời.
Băng giữa đồng khuya lập lòe đom đóm
Bỗng nghĩ rằng chúng cũng có tên riêng
Lòng chạnh nhớ bạn bè thuở nhỏ
Cùng nhau chơi đom đóm làm đèn.
Đường gập ghềnh trèo đèo, lội suối
Vai rộp phồng, chân tóe máu tươi
Một bông hoa ven rừng hái vội
Cứ nâng niu, ngắm mãi không rời.

(Đôi bạn Ngôn và Thạc trước ngày nhập ngũ)
Đường ra trận qua bao làng bản
Những mái nhà như mí mắt thân thương
Chìm trong cảnh bom rơi, lửa đạn
Căm quân thù giày xéo quê hương.
Giữa khói lửa bốn bề ngút ngắt
Vẫn nhớ thương người ở hậu phương
Và, mới hiểu chiều sâu của đất
Nhẽ buồn vui trong cuộc đời thường.
Tuổi hai mươi ngã xuống chiến trường,
Trang nhật ký giữa chừng khép lại,
Lửa anh hùng vẫn còn rực cháy
Với non sông mãi mãi tuổi hai mươi!
Hà Nội, Tháng 10.2005
* Ý thơ từ “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” và “Mãi mãi tuổi hai mươi”
của Nguyễn Văn Thạc.