Tin tức  |  Diễn đàn  |  Thư viện hình  |  Liên hệ
Thứ năm,
02.12.2021 03:59 GMT+7
 
 
Kho bài viết
Tháng Mười hai 2021
T2T3T4T5T6T7CN
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
 <  > 
Nhận thư điện tử
Email của bạn

Định dạng

Thành viên online
Thành viên: 0
Khách: 2
Số truy cập: 1471930
Tin tức > Trang Văn trong nước > Xem nội dung bản tin
Đất
[25.08.2007 10:32]
(Truyện ngắn đoạt giải nhì Cuộc thi truyện ngắn của Tuần báo Văn nghệ)

Nguyễn Danh Lam


Bố đặt đầu mộ ông bà nội nải chuối, đoạn chính giữa hai nắm đất, thắp hương, lùi lại. Bố không khóc, chỉ thấy hai cơ quai hàm gồ lên:
- Thầy u ơi, thầy u ở lại. Con đưa cả nhà đi...
Chiều đông. Gió quết heo heo mặt ruộng. Mộ ông bà nửa trên nước, nửa dưới nước. Cỏ vàng. Bố bảo:
- Lạy ông bà đi.
Tôi lạy. Tự dưng nước mắt lăn dài. Giọng thằng Thuận đâu ơi ới:
- Nhà mày cũng đi hả Còi?
Tôi ngoảnh lên. Thằng Thuận ngồi vắt vẻo đỉnh một ngôi mộ, tay cầm sợi thừng. Có tiếng hàm trâu bứt cỏ nghe lắc cắc. Cỏ cứng như thép lá.
- Ừ! Nhà mày đi không? Vào trong ấy sướng lắm!
Thuận lắc nhẹ:
- Nhà tao còn bà. Bà không chịu đi!
Vừa về đến cổng đã thấy nhà Tác đứng giữa sân. Chỗ còn lại cây hổng từ thuở ông nội tôi trồng, cạnh đó là giếng nước. Giếng vẫn của nhà tôi, nhưng phần từ cây hồng hất ra mãi bụi tre ngoài bờ đê đã là đất của công. Thuở họ lăm le vào chặt cây hồng, ông tôi cởi áo, cũng giữa mùa đông, ôm chặt gốc hồng mà rú. Da ông xám ngắt. Mắt ông trợn ngược. Miệng ông phều phào. Họ đứng một vòng xung quanh, nhìn cho đến lúc da ông tôi tím lại thì về. Cây hồng không bị chặt, nhưng quả thì tôi không còn được hái. Một lần thừa lúc bố đi vắng, tôi mon men bò lên. Bảo vệ bắt được, tôi bị nhốt trong kho ngoài xã đến nửa đêm. Khi bố đến cứu ra, chuột đã nhá một chút gót chân tôi. Hơn nửa năm, tôi đi tập tễnh.
Ông Tác bảo: .
- Đã có năm xe, đưa mười ba hộ đi đợt này. Đưa đến cửa ga, ông xem đồ lề hòm xiểng nào nặng thì bán đi. Vào đến trong ấy, lại chuyển từ ga sang xe. Đồ nặng không tha được.
Bố bảo:
- Còn gì nữa đâu mà đồ với lề... Mà ai mua cơ chứ?!
Con Mắm nép hông ông Tác. Nó cười với tôi. Hàm răng trống hẳn ba bốn cái phía trước, phần còn lại vàng khè:
- Còi đi với tao nhé!
- Ừ, bố ơi bố. Nhà mình, nhà bác Tác.chung xe hả bố?
Bố gằn gằn:
- Toàn chuyện trẻ nít, đang rối tung cả đầu lên đây.
Con Mắm bứt một bông dâm bụt, tước cánh, dán lên trán, chỗ có một vết chàm đỏ rực quét ngang. Tôi bảo:
- Mày mà đòi làm công chúa!
Nó bảo:
- Vào trong ấy sướng, tao sẽ làm công chúa.
Cả đêm ấy, bố ngồi gục trước bàn thờ ông bà, không động đậy, không khấn, không cả thở. Sương sa lộp độp mái lá gồi. Mẹ bảo sương muối, sáng mai dậy sớm mà vớt cá nổi. Tôi hỏi mẹ:
- Còn mấy nhày nữa nhà mình đi?
Mẹ im lặng một lúc rồi bảo:
- Năm ngày. - Nói xong mẹ quay mặt vách đất. Tôi ngủ khi đang nhẩm, ngày mai còn bốn ngày, ngày kia còn ba ngày...
Tôi tỉnh dậy bởi tiếng con Mắm:
- Còi ơi dậy mà đi vớt cá. Anh Cà tao vớt được hai thau tú ụ!
Tôi bật dây định lao ra khỏi giường, nhưng cái lạnh lập tức tát thẳng vào mặt, mắt mũi tôi cay xè. Phải ngồi thu lu thêm một lúc. Tếng bố bảo:
- Xóm đêm qua lại hai con trâu nữa chết. Rét hại thế này.
Tiếng mẹ:
-Nghe bảo trong ấy không rét.
Tôi nghe cái gì trong ấy cũng tốt cả.
Xách cái giỏ ra đến hiên, tôi chùi thêm một vạch phấn dưới mái gồi. Còn lại bốn vạch.
Bờ đê đầy người. Nước ruộng bốc hơi nghi ngút. Tôi căng mắt nhìn, chẳng thấy gì cả. Đi một đội, tôi quyết định phải lội chân xuống ruộng may ra. Chân tôi vừa tiếp nước, hình như nghe một tiếng tách nhẹ. Gót chân tôi nứt túa. Máu từ kẽ nút nhỏ từng giọt xuống mặt nước ruộng. Tôi quăng giỏ ôm gót. Con Mắm từ đâu le te chạy lại. Nó theo tôi nãy giờ:
- Giời ơi, chân mày bị sao hả Còi?
- Bị nẻ.
- Vào trong ấy hết nẻ.
Tôi thầm mong, nhưng cũng đã chán với cái điệp khúc vào trong ấy, bèn bảo con Mắm:
- Vào trong ấy mày có thành công chúa, tao cũng đếch thèm mày!- Tôi không nghĩ cách nói phủ nhận của mình lại đi theo hướng ấy. Có lẽ tôi đang bực vì đau. Con Mắm sững lại. Nó nhìn tôi chằm chặp. Vết chàm trên trán nó từ đỏ tươi như máu, bỗng hóa sắc nâu đen. Nó chỉ mặt tôi:
- Tao thèm vào cái ngữ mày!
Những giọt máu từ chân tôi rải trên mặt cỏ ruộng úa vàng, lúc chạy theo con Mắm. Nó lao quá nhanh, chân tôi lại đau. Cỏ cứa vào vết nứt, cái sót buốt lên tận óc, tôi đành ngồi lại.
Năm chiếc xe đỗ trước cổng làng từ ba giờ sáng. Cái lạnh không ngăn được bước chân rùng rùng. Tiếng người í ới , tiếng khóc lóc, tiếng hòm xiểng va đổ... Tôi nắm chặt con quay đẽo bằng gỗ cây ổi bố mới chặt chiều qua cuối vườn, đi tìm con Mắm. Hàng chục ánh đèn thông phong vàng vọt, đu đưa. Đường làng như có chợ phiên âm phủ.
Trời rạng, hành lí, người ngợm đã chất hết lên xe. Tôi vẫn chăng thấy con Mắm đâu. Đứng giữa đường thôn tôi gào.
- Mắm ơi Mắm!
Mẹ hộc tốc kẻo tay tôi:
- Muốn ở lại hay sao? Lên xe ngay! Vào trong ấy rồi tìm nó.
Tôi cắn chặt văng để khỏi khóc. Mẹ giật tay quá mạnh, con quay văng xuống ao bèo gần đó, chìm mất hút. Quà xin lỗi của tôi dành cho con Mắm sẽ chẳng bao giờ đến được tay người nhận.
Tôi bám cửa sổ xe. Cảnh vật hút lại đằng sau. Phút ấy tôi mới kịp thấy trong lòng dâng lên một nỗi gì tê tái. Bờ đê vùn vụt. Những bụi sim mua. Bóng trâu bóng nhà, bóng tre bóng lúa... Biết tôi có còn gặp lại? Tôi hỏi mẹ:
- Mẹ ơi, đi thế này là tạm biệt hay vĩnh biệt - Tôi bắt đầu ý thức về mấy chữ biệt từ ngày ông nội mất.
Mẹ bảo:
- Từ biệt, nghĩa là không còn gặp lại nữa... - Mắt mẹ cũng đỏ hoe.
Trời hửng dần. Cảnh vật ướt át. Xa nữa thì mờ nhoà trong lớp sương buổi mai buốt giá. Mấy người lớn bảo đóng cửa lại. Tôi vẫn ngoan cố mở ra, còn nhướn đầu xe trước xe sau, mong thấy mái tóc con Mắm cũng thò ra như mình. Nó có đi chuyến này không? Nó còn giận tôi không? Mẹ bẻ nửa củ khoai lang, bảo tôi ăn. Tôi lắc đầu, mắt vẫn dõi ngoài cửa xe hút hút.
Xe đã xa làng. Cảnh vật lạ dần. Lòng tôi bớt nặng. Con Quắt em tôi nằm ngủ ngon trong lòng bố. Bố không ngủ, nhưng câm lặng như thể đan ngủ. Đã mấy đêm liền bố thức trắng. Hết sửa soạn đồ đạc, lại ra ngồi trước bàn thờ. Ban đầu, mẹ còn nhắc bố ăn uống. Sau chỉ thấy bố gắt, nên thôi.
Gần tối, xe vào thành phố. Bố hết đứng lại ngồi. Cả xe nhộn nhạo. Trẻ con bám cửa xe chỉ trỏ. Người lớn thắc thỏm, lo âu, bàn tán. Một bác có lẽ là kinh nghiệm nhất xe, coi như trưởng đoàn, đứng lên gào to:
- Đêm nay để hết đồ đạc vào giữa, thanh niên, nam giới vòng ngoài cùng. Đàn bà trẻ con nằm hẳn lên hòm xiểng mà ngủ. Ngoài này trộm cắp như rươi. Hở ra một cái, vào trong ấy bốc đất mà ăn.
Tôi lần đầu thấy thành phố. Hóa ra chẳng có gì khác. Vẫn mấy cái xe tải tôi đã thấy chạy ở quê. Vẫn những dáng hình chùm hụp áo mũ. Vẫn bầu trời xám xịt...
Đám trẻ con được lùa đứng ra một chỗ. Cấm không được đi lung tung. Tôi nhìn thấy con Mắm rũ rượi bước xuống từ xe phía trước. Tôi gào, mắt nhòa đi:
- Mắm! Mắm!
Nó ngoảnh mặt nhìn tôi, ánh mắt thất thần. Da dẻ nó vốn đã bợt bạt, giờ càng xám ngoét Tôi lại gần, định nắm tay nó, nghĩ sao lại thôi:
- Mày bị sao vậy Mắm?
Nó vẫn ỉm lặng. Có liếng rú lên:
- Ông ơi ông, nhà mình có bảy cái túi. Sao giờ chỉ thấy sáu?
Rồi tiếng khóc. Tiếng phân bua, truy hỏi. Nỗi hoảng sợ lây lan. Mười ba gia đình rùng rùng là thế, giờ như đàn gà lạc giữa một bầy diều hâu đang quần thảo xung quanh...
Đêm ấy, tôi giật mình nhổm dậy liên tục. Vì lạnh. Vì nhớ nhà... Sân ga vàng vọt, ướt át. Thoang thoảng mùi nước đái, mùi thuốc lào, mùi người ngợm... Tôi trườn hỏi chăn. Mấy cái hòm phía dưới kêu lịch kịch. Mẹ tôi nở mắt. Bà chưa hề ngủ, có lẽ suốt cả đêm nay. Mẹ bóp chặt tay tôi, kéo vào lòng mẹ. Không biết mẹ đang chở che cho tôi, hay mẹ nhờ tôi che chở.
Tôi ngước về phía cụm nhà con Mắm, chỉ thấy lô nhô một đống chăn màn. Bóng mấy người đàn ông ngồi rì rầm hút thuốc lào. Cách mươi mét, dăm gã thanh niên lảng vảng. Thằng nào cũng mũ len chùm kín mặt, hai tay thọc túi quần. Tâm trạng tôi căng thẳng. Đúng ra là tôi sợ mà không dám nói. Tôi biết, mẹ còn sợ hơn tôi. Đứa con trai mười ba tuổi lần đầu có cảm giác mình đã trở thành người lớn.
Tôi lơ mơ nằm thêm một lúc thì bị gọi dậy. Cả sân ga đã đông nghẹt những người. Không chỉ mười ba hộ làng tôi, hàng trăm con người y như thế đã kéo thốc đến đây tự lúc nào. Hoàn toàn giống nhau.
Đoàn tàu đẫm ướt, nằm thở phì phò. Mấy chục toa như một dãy chuồng gà được móc vào nhau. Như tản cư chạy loạn...
Khởi hành! Còi tàu xé toang sương sớm. Cái lạnh thốc vào trong khoang. Tôi bám cửa sổ toa, thấy lòng hào sảng, thậm chí muốn hát. Ghế trong toa chẳng còn mấy cái, người ngồi dựa lưng nhau, ngả nghiêng theo nhịp bánh dồn. Chăn màn đồ đạc chất thành một đống nối toa, mỗi nhà một kiểu đánh dấu khác nhau: Người ở phía trước. Cả toa toàn người làng tôi.
Con Mắm chẳng khóc, chẳng cười. Suốt sáng đến bờ, nó im lặng. Tôi chẳng biết do nó còn giận tôi, hay nó nhớ cái miền quê đã trở nên ngút ngái. Tối thèm bắt chuyện với nó lắm, nhưng không biết bằng cách nào.
Tàu dừng. Tôi biết lũ con gái thế nào cũng tranh thủ đi đái, chẳng thể như bọn con trai chúng tôi cứ thế bắt vòi ra thẳng cửa toa.
Một miền đất lạ, những bụi lùm lúp xúp. Trời vẫn xám u u. Tôi dí thân trên đám cỏ thầu, chờ con Mắm. Nó từ lùm bước ra, quần chưa kẻo hết. Tôi thấy một đoạn bụng trắng của nó, vội ngoảnh đi. Con Mắm bước ngang tôi. Tôi vội đưa tay ra ghì lấy nó:
- Mắm, mày đừng giận tao nữa nhé!
Nó gắng nhếch mép cười. Tôi hỏi:
- Hôm qua mày làm sao vậy?
- Tao say xe quá!
Hóa ra chỉ thế. Nó không giận tôi, vậy là mừng rồi. Tôi thở ra một hơi:
- Trời lạnh, sao mày ăn mặc phong phanh thế này?
- Áo tao để trong đống hòm cuối toa, khuất chỗ nào chẳng biết.
- Tao lấy cho mày nhé?
Tôi cùng con Mắm hì hục vần mấy cái hòm. Xung quanh đồ đạc chất cao như núi. Chăn màn ngổn ngang. Chỗ ấy ấm hơn hẳn bên ngoài. Sau khi tìm thấy áo con Mắm, tôi bảo nó:
- Mình ngồi đây đi. Đừng ra ngoài ấy làm gì cho lạnh.
Nó nghe tôi, ngồi lại. Hai đứa kéo một cái chăn gần nó, ủ lên tận cằm, nhìn nhau, cười không thành tiếng:
- Mình ở đây luôn cho đến khi vào trong ấy nhé!
Nó gật. Hai đứa ngồi chán, nói chuyện chán, thì thiu hiu ngủ lúc nào chẳng hay.
Tỉnh dậy, tôi thấy con Mắm đang dựa hẳn vào người ôi ngáy nhẹ. Mình nó thoảng lên một thứ mùi hơi khó chịu, giống mùi nước đái khô. Vết chàm thẫm lại trong ánh chạng vạng bên ngoài. Nó kề bên tôi quá. Một chút bối rối xen lẫn thích thú dâng nhẹ lòng tôi. Tôi muốn quàng tay quanh người nó, nhưng sợ.
Người lớn trên toa đã dồn hết tâm trí cho sự lo lắng, căng thẳng. Đám trẻ mặc tình lê lết. Tôi cùng con Mắm định cư trong đống chăn màn cuối toa. Riêng một cõi. Tôi bảo nó, đừng cho những đứa khác biết. Nó hoàn toàn đồng tình với trò ú tim này.
Tôi mười ba. Con Mắm mười hai. Coi như có riêng lột điều bí mật. Và chính trong mỗi đứa lại có một bí mật riêng. Tuy giống nhau, mà thầm biết vậy. Tôi liều ôm con Mắm. Nó mặc. Những giấc rập rình theo nhịp tàu trôi. Trời mỗi lúc một ấm dần...
Rừng xanh đẫm, xen giữa những trang cỏ vàng au ngút đến tận chân trời. Ở quê, tôi chưa bao giờ có một ấn tượng nào mênh mông đến thế.
Từ chuyến tàu, chúng tôi một lần nữa chuyển sang xe. Thêm nửa ngày nhồi lắc thì rừng mở ra. Tôi liên tục hỏi bố, bao giờ đến nơi. Bố nửa lo lắng, nửa nôn nao, thay vì trả lời tôi, ông nhìn ra cửa sổ:
- Đất thế này thì phải biết...
Có lẽ ông kì vọng vào những vụ mùa bội thu, khi người ta được tự do canh tác. Tôi nhìn đất. Một sắc đỏ kì lạ, tơi như ớt bột, có cảm giác cay xộc tận mũi. Coi đường vắt vào hoàng hôn. Nhỏ dần. Dâng lên mãi. Rừng xòe ra nâng nó lên.
Đi nữa, đi nữa đi, mấy người đàn ông nói như hét, càng xa càng tự do, càng thoải mái mà làm! Tôi nhớ, thị trấn cuối cùng đã trôi qua cửa xe đến nửa ngày. Tuy nhiên những trảng đất ven đường vẫn thấy những mái nhà lác đác. Thế nghĩa là đất đã có chủ...
Rạng ngày. Không còn dấu vết con người nữa, vây quanh tôi những trảng cỏ cao hơn đầu người, ngả rạp trong gió. Những cơn gió mát chứ không lạnh đến thấu gan như gió ở quê. Chúng thốc lên từng luồng cuồng nộ. Đèn xe cắm vào bóng tối, loe lóe những đốm lân tinh của mắt thú hoang bên đường. Đã thực sự là một miền đất hoàn toàn khác. Quê tôi giờ xa lắm. Như một giấc chiêm bao. Như một kiếp khác đã trôi đi dẫu vẫn một cõi người.
Ông trưởng đoàn bảo lái xe dừng lại. Xem ra ông đã từng một lần đến đây, nên dù trời còn chạng vạng, ông vẫn có thể nói khá kĩ về vùng này.
Gần đó có một con sông lớn, ngoài ra còn nhiều suối nhỏ tụ về, đủ nước để canh tác. Lúc ấy đang là đỉnh điểm của mùa khô. Nhưng cây cối quanh vùng còn khá xanh tốt, ngoại trừ cỏ: Giống cỏ cao như thân mía. Khô xốp. Cứ thế ném vào một mồi lửa, đất sẽ tự khắc mở ra mà trồng trọt. Việc cỏ có cháy lan sang đến rừng hay không, không phải tà điều đáng để bận tâm. Rừng cháy rồi cũng đến lúc phải tự nó tàn. Chẳng thể thiêu trọn cả quả đất. Mà có thiêu cả quả đất nhưng có chỗ để gieo hạt xuống thì chúng tôi vẫn làm.
Cỏ cháy như xăng. Khói bụi mù trời. Những đốm tài tro thốc lên đến thượng tầng không khí. Thi thoảng lại nghe một tiếng nổ vang vang xen giữa những tiếng lốp bốp triền miên. Người ta bảo bom mìn gì đó còn sót lại. Đất cỏ cũng là một cách để dọn chúng khỏi mặt đất.
Cỏ cháy. Rồi rừng cháy. Đến hơn nửa tháng trời qua đi, đêm đêm nhìn về phía mù xa, tôi vẫn thấy những đốm đỏ chập chờn còn chạy men sườn núi. Một lớp than đen loang lổ phủ trên đất đỏ tươi, như da thịt một người vừa kéo ra từ một đám hỏa hoạn. Chẳng gì còn sót lại. Côn trùng, giun dế cũng bặt tiếng kêu. Những thân cây nham nhở đen đúa vươn vào hoàng hôn ứa máu.
Mỗi gia đình tạm thời nhận lấy một khoảng đất, đủ gieo trồng, rồi sau hãy tính đến chuyện khoanh vùng. Chỉ sợ sức không kham nổi. Những nhát cuốc đầu tiền bổ xuống cùng tiếng hét của tự do vang vọng.
Chúng tôi tạm thời chưa phân về từng nhà, từng hộ. Dưới một gốc cổ thụ bộ chỉ huy làng được dựng lên ở đó. Ngày đi làm, tối về gầy lửa, quần tụ ăn uống sinh hoạt. Với tôi, đó là những ngày vui sướng, tự do nhất cuộc đời Không học hành, không gò bó. Ngày cũng như đêm, ngoài việc phụ giúp gia đình, đám trẻ con quần lấy nhau thỏa sức chơi đùa.
Con Mắm kiêm việc giặt giũ cho cả gia đình nó. Ngày ngày nó cắp cái thau móp méo, nhún chân sáo ra lòng suối cách đấy không xa. Tôi mắt la mày lém, thấy bố mẹ chẳng để ý là vù ngay theo nó.
Một cảnh tượng thần tiên. Con suối chui ra tự đại ngàn u tịch. Chảy len lỏi qua những tảng đá phong rêu. Nước trong buốt mắt. Bóng con Mắm lay lay giữa màu của rừng xanh nghiêng bóng. Nắng vàng au như mật, rắc lan man mặt suối. Tôi thấy dường như nó đã thật sự trở thành công chúa, không như phủ nhận của tôi ở buổi sáng mùa đông xa ngút hôm nào.
Giặt giũ một hồi, áo quần con Mắm tênh loang từng bệt nước. Nó như trong suốt. Tôi luôn giấu nó những cái nhìn phát hiện ấy. Trừ một hôm, khi thấy trên ngực nó một cái quầng đã gồ cao hơn chính cái quầng trên ngực mình, tôi như giật nảy người. Con Mắm dường như phát hiện ra khoảnh khắc ấy ở tôi. Nó chọn giải pháp lao tòm xuống suối:
- Mày về đi, tao tắm. Con gái tắm cấm mày được nhìn, dơ!
Tôi luýnh quýnh bước lên sườn dốc. Gần đến đỉnh thì bỗng nghe tiếng nó gọi giật:
Còm, tao đùa đấy. Mày... xuống đây tắm với tao! Tôi quay lại trên đôi chân của một người khác. Con Mắm đứng giữa suối, hai tay vòng chéo trước ngực, tóc bết xuôi bờ vai. Cái vết chàm đỏ tươi. thay cho sắc đỏ của đôi môi, tạo thành một điểm nhấn đầy cuốn hút trên gương mặt nó...
Rạng ngày của đêm sau hôm ấy, tôi có một giấc mơ kì lạ. Vừa thích thú, vừa kinh hoàng, mà chẳng đám thổ lộ cùng ai...
Cái đói như một đám mây đen từng ngày loang tới, phủ lên những phút giây hạnh phúc ngắn ngủi. Làng tôi ra đi nhằm thời điểm ngay giữa mùa khô. Những hạt giống gieo xuống đất mới, nằm lặng câm trong nôi đợi chờ mỗi ngày càng thêm vô vọng của con người. Từng bụm nước vớt lên từ suối chỉ làm tung lên một lớp bụi nghi ngút của mặt đất ngùn ngụt đỏ. Cái sắc đỏ hôm nào nôn nao hứa hẹn, nay như tát thẳng vào những gương mặt sạm đen và ánh mắt cũng đỏ ngầu. Còn mấy tháng nữa mới mùa mưa. Hạt giống không thể bới lên mà cầm cự. Cái đói quờ quạng...
Những bàn tay quen trồng trọt giờ bủa suối, lật rừng tìm cái ăn. Dòng suối vừa đây trong vắt nay cũng sôi lên. Rừng âm u, đe dọa nhiều hơn hứa hẹn. Những hình thể vữa ra rồi quắt lại.
Áo quần tôi dần bở tơi từng mảng. Ngay cả những chiếc áo bông dày nhất cũng xơ ra. Tôi nắm tay con Mắm cứ thế men dòng suối, ngày ngày ngược thượng nguồn. Hai đứa vớ được một cây sung mọc chìa ra mép nước. Những chùm quả au đỏ. Nước bọt nhễ ra. Quai hàm sái buốt. Như thể lợn rừng, hai đứa ngốn quên cả thở. Mười phút sau, những giọt mồ hôi lạnh ngắt túa run trên đám lông măng nơi cánh tay, hai đứa tôi ôm bụng quằn quại trong cái đau như vặn xoắn ruột gan. Tôi móc họng nôn. Con Mắm quắp chặt lấy tôi. Người nó gồng cứng, giật nảy từng cơn. Đã quá xa con người để có thế gào kêu, cầu cứu. Hai đứa tôi ghì nhau, giãy từng nhịp, giãn dần...
Khi tôi mở mắt, chỉ thấy ánh lửa chập chờn. Xung quanh những nhịp thở ngàn ngạt. Cơn đau vẫn cồn cào khoang bụng. Không hiểu có thật hẳn là đau hay cái đói bào xé. Nhưng điều quan trọng là tôi đã được cứu sống! Điều đầu tiên tôi nghĩ đến là con Mắm, nó ra sao? Tôi ráng sức thều thào:
- Mắm ơi, Mắm... Mày có làm sao không?
Mẹ lật người nắm tay tôi:
- Con tỉnh rồi ư? Hai đứa được người ta tìm thấy ven suối. Muộn tí nữa là thú ăn thịt rồi. Con Mắm không sao cả. Nó ngủ đằng kia...
Tôi bật khóc. Đau đớn, pha tủi hờn và cả sung sướng.
Tai họa đầu tiên thực sự giáng xuống chúng tôi từ cơn đói ấy, không phải sự kiện ăn phải những quả sung rừng, mà là cái chết của anh trai con Mắm. Thằng Cà. Sáng ấy vẫn như mọi ngày, thằng Cà vác dao vào rừng tìm thức ăn. Thường thì nó đi cùng ông Tác. Nhưng hôm ấy ông Tác trúng cơn sốt, nằm run cầm cập trong lều: Thằng Cà đi từ sáng sớm, nhập nhoạng hoàng hôn chưa thấy trở về. Cả làng đốt đuốc bủa đi tìm nó.
Xác thằng Cà tím ngắt, sưng vù, nằm quắp bên sườn đồi. Giữa mặt nó hai vết răng đen kịt. Nó đã chết bởi nọc độc hung hãn của một con rắn rừng. Không hiểu sao con rắn lại mổ ngay được vào giữa mặt nó. Nọc độc thâm nhập thẳng vào não. Nó chết, không kịp lết về đến chỗ ở của làng.
Tang tóc, ông bà Tác ngất lên xỉu xuống. Con Mắm tả tơi hai mắt sưng vù. Nó không còn nhận ra ngay cả tôi là người đang đứng trước mặt nó. Cứ thế nó ghì hông tôi mà lắc:
- Anh Cà ơi, anh Cà ở đây, tại sao mọi người bảo là anh đã chết rồi?!
Nấm mộ thằng Cà đỏ tươi trên đỉnh đồi ngút gió. Nó vừa mười sáu. Nấm mộ thanh xuân, có lẽ mở đầu cho một nghĩa địa mới của làng.
Tôi thay thế thằng Cà, như một người anh con Mắm. Ông Tác trở nên đờ đẫn, suốt ngày vò cỏ khô nhồi nõ điếu, rít từng cơn, rồi rũ ra ôm ngực ho quằn quại. Mắt ông vằn đỏ, sẵn sàng đập phá mọi thứ trong tầm tay, chẳng cần biết nguồn cơn. Bà Tác như tàu dưa muối, úa vàng, mềm oặt. Thấy tôi thân con Mắm, đôi khi bà gọi lại, nắm tay tôi thẫn thờ. Mắt dõi phía đồi hoang. Bà kêu lẫn lộn giữa hai cái tên Còi và Cà.
Mùa xuân ngắn ngút. Đất bị rang khô. Rồi gió thốc về. Đất trời nhập một vần vũ một sắc da cam. Cả làng cầm cự với rau rừng, cá suối, họa hoằn là một con chồn con nhím... Chẳng ai có kinh nghiệm săn bắt.
Con Mắm như một cái cây khô, không lá, thế mà vẫn lớn đội lên. Tôi liêu xiêu bên nó. Nó đã nhỉnh hơn tôi một đoạn...
Nửa đêm ấy, cả làng như bị hất tung đậy. Có tiếng sấm trở phía chân trời. Gió thốc mù mịt. Những bàn tay quờ lên không trung, trong ánh nhùng nhằng chớp xé. Mưa! Mưa! Mưa!
Sáng ra, bùn vữa một lớp dày mặt đất. Đất đổi sắc nâu đen, dẻo quẹo như bột nhào. Người lớn trẻ con vắt nốt chút sức lực cuối cùng, những nhát cuốc lại rào rào bổ xuống. Qua một tuần, chồi bắt đầu xanh.
Bà Tác nhìn tôi, bật khóc:
- Con ơi, làng sắp được sống rồi. Ngô, đỗ đã lên. Chỉ có thằng Cà không được hưởng... Con ơi, ối Cà ơi... Sao con đi sớm thế?!
Đất hồi sinh. Chỉ cần bứt cỏ, đưa lên miệng nhai dập đã thấy cơn đói tan đi. Tôi nắm tay con Mắm đi miên man vào cỏ. Nấm mộ thằng Cà đã nằm lọt thỏm giữa sắc xanh. Hai đứa ngồi xuống bên nấm đất.
- Anh tao chắc đã trở về làng cũ. Với ông bà.
- Đúng vậy, mày đừng buồn nữa nhé. Người chết có thể đi mây về gió. Đôi khi anh Cà còn dẫn cả ông bà vào đây thăm mình cũng nên.
Con Mắm hoảng. Nó ôm ghì lấy tôi. Tôi quàng tay qua vai nó:
- Thôi mình về đi. Mất công ngồi đây mày lại sợ...
Mắt con Mắm xa xăm. Tôi thấy mình ngờm ngợp.
Mùi tóc nó như mùi cỏ. Loang loáng cảm giác tôi, một nỗi xao xuyến lạ kì.
Hai đứa ngồi xuống một sườn đồi. Phía làng khói lên. Xa nữa là mênh mông đồi núi. Con Mắm ngả mình trên cỏ. Bỗng nó kéo giật tay tôi:
- Mày nằm xuống đây đi!
Tôi ngây người. Đổ xuống như một khúc gỗ. Con Mắm nghiêng đầu nhìn vào mắt tôi:
- Mày... làm chồng tao Còi nhé!
Tôi giật nảy người:
- Mày dơ!
Con Mắm bật cười khúc khích. Chỉ cười. Tôi hỏi gì thêm nó cũng chỉ dùng cách ấy thay cho lời nói. Tức điên, tôi vật nó ra mà cấu. Tóc hai đứa đầy xác cỏ. Con Mắm trong lòng tôi... Tôi siết nó... Nghe sống lưng mình rùng nhẹ...
Con Mắm không còn là Mắm nữa! Nó nảy nở từng ngày. Mỗi hôm chạm mặt nhau, ôi lại thấy nó như khác hẳn hôm qua. Những lạ kì,hễ gặp tôi, nỏ chỉ nói qua loa vài câu rồi tất tưởi bước đi.
Đất đã được phân thành nhiều ô nhỏ, để từng hộ dựng nhà. Phần canh tác ở xa hơn. Hộ đông người cứ việc thẳng chân trời mà tiến. Nhà tôi cách nhà con Mắm không xa. Ông Tác chỉ dựng lên một cái chòi tơ tướp, đủ chỗ cho cái bóng chui ra rúc vào. Khi tôi đến tìm, con Mắm chui tụt sau nhà. Nhìn bóng ông Tác, tôi ngại. Lại thất thểu ra về.
Điều gì đang xảy ra vậy Mẫm? Có lẽ tôi đã sai. Tôi đã không kiềm chế nổi mình. Tôi mãi nợ nó một tiếng thét kì lạ trong chạng vạng đồi hoang hôm ấy. Nhưng cả mấy tuần lễ sau nó có thay đổi cách cư xử với tôi đâu? Vẫn là một con Mắm nửa dạn dĩ, nửa hồn nhiên. Coi mọi việc như điều tất yếu đã qua. Thế mà nay, tôi cứ còn lại với những giấc mơ phiên bản. Để giật mình choàng dậy giữa khuya... Vừa sợ hãi, vừa thích thú. Mấy tuần trăng qua đi trong nỗi dằn vặt, thắc thỏm, âu lo...
Cho đến một chiều tôi đang bổ củi giữa sân, bất chợt nghe xôn xao phía nhà con Mắm. Bất cứ ai có mặt lúc ấy đều xô cả lại. Tôi cầm nguyên cây búa, nhón chân nhòm qua hàng rào. Con Mắm chạy vòng quanh sân, ông Tác nắm ngang đòn gánh, cứ nhè bụng nó mà phang. Bà Tác rũ rượi:
- Sao khổ thế con ơn! Ông trời sao cứ giáng tai họa xuống tôi mãi thế này?!
Mà ông Tác đỏ ngầu, phều phào đớt dãi
- Tao đánh! Tao đánh cho đến bao giờ nó vọt ra thì hôi! Rồi tao giết luôn cả thể thằng cha nó nữa! Tao giết đây! Tao đốt hết nhà nó đây!
Đấu gối tôi như sụm xuống. Con Mắm ngã gục giữa sân. Một khoảng bụng nó lật ra, căng lên, trắng nhẫy... Tôi chỉ kịp nhìn thấy bóng ông Tác, với con đao sáng loáng trong tay, phăm phăm lao lại phía mình...
Chỉ còn một đoạn đầu hồi đổ nghiêng, dựa vào mấy vì kèo tơ tướp. Tôi đứng lặng trên nền đất cũ. Cái giếng váng đọng một lớp vàng khè. Cây hồng hoàn toàn mất dấu...
- Mày? Phải mày không? Sao mày lại ở đây Còi ơi?
Thằng Thuận, vẫn sợi dây nối giữa con trâu và nó. Tôi chưa từng ngẫm thấy một hình ảnh nào khác về nó suốt cả một đoạn đời lụn vụn nhiều hồi ức đã qua.
- Ừ tao về... thăm mộ ông bà!
- Sao mày về mau thế? Mọi người trong ấy ra sao? Nước mắt tôi trào ra, phải ngoảnh đi chỗ khác:
- Mọi người khỏe... Riêng tao phải về...
Chiều vàng. Sông vắng. Con trâu đã rời tay thằng Thuận. Nó tha thủi theo tôi ra nghĩa địa làng.
Bằng một cách nào đó, tôi đã trở lại nơi đây. Bố đứng ra chắn ngang đường ông Tác... Rồi ngay đêm ấy... Và những ngày sau... Kinh hoàng... Dằng dặc...
Tôi chạy trốn như một kẻ tội đồ. Không biết thêm bất cứ một tin tức gì về Mắm. Chuyến xe hồi hương thăm thẳm. Mẹ vét ngay trong đêm ấy những đồng tiền cuối cùng. Không thể đủ cho cả hai cha con. Chỉ mình tôi, phải trốn. Mọi sự như tưởng vừa gây nên, đã lại phút chốc tan hoang...
Mộ ông bà nước tràn lên mấp mé. Nếu không phải là đứa trẻ chăn trâu thuở ấy, nghĩa địa làng thuộc như lòng bàn tay, hẳn tôi đã chẳng thể tìm ra. Tôi vái khan ba vái. Mắt ngước dọc triền sông. Làng quê dù nhỏ vẫn đủ bao la, để mắt tôi không ôm trọn nổi. Chiều rộng vậy, một nơi nào đó cho tôi?
- Bà tao mất rồi. Mất mùa đông vừa rồi. Liền mấy tuần rét đậm. Thế là bố tao đã có thể theo cả làng vào trong ấy...
Tôi đứng chôn chân. Không thể đáp lại tiếng nào. Mày đi nữa, tao biết nương nhờ ai hả Thuận? Tôi nghẹn ngào:
- Bao giờ nhà mày đi?
- Có lẽ một đôi tháng nữa. Thu hoạch nốt vụ này. Mày cứ lại ở với nhà tao, phụ bố mẹ tao việc đồng áng...
Một đôi tháng nữa. Có thể cơn giận của ông Tác đã nguôi ngoai. Mắm ơi, rồi anh sẽ trở về! Tôi gào lộng triền sông. Tôi biết mình còn gửi. Gửi ở một nơi xa ngút ngái, nơi chẳng phải quê hương, một giọt máu của mình. Tất nhiên, nếu em còn giữ được nó. Mắm ơi...

N.D.L
(Theo Văn nghệ)

 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email



Những bản tin khác:



Lên đầu trang
Các bản tin mới đăng
TỪ BIỂN LÊN RỪNG - Bút ký của Ngô Xuân Huệ
Chùm thơ xuân của Trần Ngọc Ánh
Chùm thơ Đặng Hữu Trung
Thơ Dương Thuấn - song ngữ Tày Việt - P 3
Tập thơ "Tình ca Thiếu Khanh" - Phần 2
THƠ DƯƠNG THUẤN - (song ngữ Tày - Việt) P 2
Tập thơ “Tình ca Thiếu Khanh” - Phần 1
THƠ DƯƠNG THUẤN P1
Phạm Vĩnh Cư: Thưởng ngoạn tuyển tập Dương Thuấn
Phạm Ngọc Thái: Chùm thơ Khóc con
Tin cùng chủ đề
Me tây
Thung Lam
Chùm truyện ngắn Mini của Vũ Thanh Hoa
Lần đầu bên nhau ( phần 1)
Nguyễn Huy Hoàng - Tìm con, chăm bạn, làm thơ
I am đàn bà
Truyện ngắn mini - Đỗ Ngọc THạch
Lần đầu bên nhau (phần 3)
Lần đầu bên nhau (phần 2)
Tình qua tin nhắn
 
 
 
Thư viện hình