Tin tức  |  Diễn đàn  |  Thư viện hình  |  Liên hệ
Thứ năm,
02.12.2021 03:24 GMT+7
 
 
Kho bài viết
Tháng Mười hai 2021
T2T3T4T5T6T7CN
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
 <  > 
Nhận thư điện tử
Email của bạn

Định dạng

Thành viên online
Thành viên: 0
Khách: 4
Số truy cập: 1471923
Tin tức > Giới thiệu > Xem nội dung bản tin
Mười năm nhớ lại
[02.06.2006 04:50]
Xem hình
Đại Hội lần thứ III 26/6/2005
Trong Hồi ký “Những kỉ niệm về Tạp chí Người bạn đường” tôi có nhắc tới Họa sĩ Lê Thanh Minh và Tiến sĩ Ngữ văn Trịnh Bá Đĩnh, hai người “đầu têu” việc ra Tạp chí. Kỷ niệm 10 năm ngày thành lập Hội VHNT Việt Nam tại LB Nga, tôi lại nhắc đến hai anh ngay từ dòng đầu của bài viết này, cũng bởi tại hai anh lại là người đầu tiên đề xuất ý tưởng thành lập Hội.
Kỷ niệm mười năm ngày thành lập Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tại LB Nga 1994 – 2004
( Trích Hồi ký của Châu Hồng Thủy)
Hồi đó, việc ra một tờ báo, hay thành lập Hội là chuyện rất khó. Người ta thường hay lo rằng chúng tôi sẽ lợi dụng báo chí, hội hè để hoạt động chính trị. Ngay cả một số anh em Văn nghệ sĩ cũng e ngại điều này. Lê Thanh Minh bảo: “Các ông phải coi việc thành lập Hội Văn nghệ cũng giống như Hội những người nuôi ong, Hội những người câu cá. Cứ coi Hội là một sân chơi cho những người yêu văn nghệ. Có gì mà ngại.”
Ý kiến của Minh và Đĩnh nêu ra rồi để đó. Nghĩ là một chuyện. Còn thực hiện được hay không là chuyện khác. Cho đến tháng 9 năm 1993, trong cuộc gặp mặt với các Văn nghệ sĩ do Đại sứ Hồ Huấn Nghiêm chủ trì, Nguyễn Đình Chiến đề xuất vấn đề này. Ngay lập tức Đại sứ Hồ Huấn Nghiêm ủng hộ và giao cho Nguyễn Đình Chiến làm Trưởng ban vận động thành lập Hội.
Ngày mồng 2 tháng 10 năm 1993, tại Ký túc xá Trường viết văn Gorki, nhà 9/11 phố Đôbrôliubôva, Nguyễn Đình Chiến đứng ra tổ chức cuộc họp với các anh em văn nghệ tâm huyết tại Matxcơva để bàn việc thành lập Hội. Lúc này, Trần Đăng Khoa đã tốt nghiệp về nước nhận công tác, Nguyễn Đình Chiến là ngọn cờ tập hợp văn nghệ sĩ tại Nga. Nhóm Trường Viết văn Gorki trở thành nòng cốt của Hội. Mọi người thảo luận về Điều lệ do Nguyễn Đình Chiến. Lúc ấy, để tập hợp đội ngũ, đồng thời giữ vẻ khiêm tốn, chúng tôi đã đặt cho Hội một cái tên dài lê thê: “ Hội những người hoạt động Văn học nghệ thuật và Báo chí Việt Nam tại Liên bang Nga”. (Trước ngày Đại hội, chúng tôi bỏ hai chữ Báo chí. Sau Đại hội một thời gian, chúng tôi lại bỏ nốt dòng Những người họat động. Cái tên chính thức còn tồn tại đến ngày nay là Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tại Liên bang Nga, gọi tắt là Hội Văn nghệ). Anh em đã cử ra một Ban vận động thành lập Hội do Nguyễn Đình Chiến làm Trưởng ban, các ủy viên gồm có: Phó tiến sĩ Ngữ văn Nguyễn Tuấn Phong (Tạp chí Đất nước), Họa sĩ Lê Thanh Minh, Phó tiến sĩ Ngữ văn Bùi Mạnh Nhị, Phó Tiến sĩ sử học Vũ Duy Mền.
Sau gần một năm chuẩn bị, chúng tôi quyết định chọn ngày 18 tháng 8 năm 1994 làm ngày Đại hội.
Nguyễn Đình Chiến giao cho tôi làm Trưởng ban tổ chức Đại hội và đọc diễn văn khai mạc. Trước Đại hội một tuần, ngày nào anh cũng giục : “Mày viết xong chưa? Đưa tao duyệt.” Tôi cứ khất lần làm anh lo ngay ngáy. Anh bảo: “Mày mà làm hỏng việc thì chết tao”. Tôi cười: “ Tớ chỉ cần một chén Vodka vào là ứng khẩu ngay được”. Chỉ còn cách giờ khai mạc Đại hội vài ba tiếng, trong lúc anh em rậm rịch chuẩn bị lên Hội trường lo cắt dán, lo bia rượu… tôi mới “nổi hứng”, cầm bút viết một mạch trong vòng 15 phút. Nguyễn Đình Chiến ngồi đợi tôi viết xong, ra bắt taxi đến thẳng Hội trường. Ngồi trên xe, anh đọc bài diễn văn của tôi, thở phào: “Được. Không phải sửa chữ nào cả!”
Đại hội thành lập Hội Văn nghệ được tổ chức tại Hội trường Đại sứ quán. Khách mời đặc biệt của Đại hội có Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Hồ Huấn Nghiêm, nhà thơ Hoàng Minh Châu, Phó tổng biên tập báo Văn nghệ đang ở thăm nước Nga. Rất tiếc, hai anh Lê Thanh Minh, Trịnh Bá Đĩnh, những người đề xuất ý tưởng thành lập Hội, cũng như Nguyễn Tuấn Phong trong Ban vận động đã về nước nhận công tác không dự được. Bùi Mạnh Nhị đang ở Xanh Pêterbua làm tiếp luận án Tiến sĩ, không lên kịp. Bùi Quang Thanh, Nguyễn Huy Hoàng, những cây bút chủ chốt sau này của Hội cũng không có mặt trong Đại hội thành lập Hội. (Trong Tao Đàn số 2, chúng tôi sẽ đăng tư liệu danh sách những người tham gia Đại hội này)
Từ đó đến nay, chưa có cuộc gặp mặt nào có đông đảo anh tài như ở Đại hội 1.Cuốn băng Đại hội do Phạm Hoàng Nam, trường Điện ảnh (VGIK) quay, Nguyễn Đình Chiến gửi về cho Trần Đăng Khoa, nay đã thất lạc. Rất may, tôi còn giữ được một số trích đoạn sao thành băng riêng của mình, thỉnh thoảng lại mở ra xem để nhớ lại những gương mặt bạn bè tham gia Đại hội ngày ấy. Về văn có Nguyễn Đình Chiến, Châu Hồng Thủy, Vũ Xuân Hương, Thùy Linh, Phan Thanh Thủy, Từ Thị Loan ở Trường viết văn Gorki; Nguyễn Hải Kế, Chu Huy Sơn, Vũ Duy Mền, Lê Tây ở đôm 5; Hồ Quốc Vỹ, Vũ Đình Huy, Nguyễn Văn Thạc ở Kankôvơ; Nguyễn Thập Nhất (người dịch Sông Tha mi trong xanh của Mông cổ) đang là chánh văn phòng Sứ quán. Các cây bút trẻ có Hoàng Xuân Tuyền (ĐH Lưu trữ), Phan Chí Hiếu (MGU)… Về Nhạc có Nghệ sĩ Piano Tôn Thất Triêm, ca sĩ Xuân Thanh, Rơ Chăm Pheng, Kiều Hưng (nghệ sĩ ưu tú), cả bốn anh chị lúc ấy đều đang tu nghiệp ở Đại học Văn hóa Khim - ki. Riêng Nguyễn Thiếu Hoa (chỉ huy dàn nhạc) lấy vợ Nga là ở khu vực khác. Hội họa, điêu khắc có Họa sĩ Hoàng Tân Hưng, Trịnh Văn Khanh, Vũ Chí Công, Trần Long. Sân khấu có Đức Hải, Xuân Sáu đều học từ Lêningrat lên. Điện ảnh chỉ có Phạm Hoàng Nam. Sau Đại hội, chúng tôi mời nhà văn Vũ Thư Hiên (tác giả được Hội nhà văn Việt Nam trao giải A cho tác phẩm Miền thơ ấu) lúc ấy đang là đại diện của Xí nghiệp may Tăng Minh Phụng tại Nga tham gia Hội.
Ngoảnh đi ngoảnh lại, bạn bè ngày ấy giờ mỗi người mỗi ngả. Đại đa số đã trở về nước nhận công tác. Riêng Họa sĩ Trịnh Văn Khanh đã mất tại Đamađeđôvơ năm 1998. Anh sang Nga từ năm 1972, lấy vợ Nga rồi ở lại, đến lúc mất chưa một lần được thăm lại quê hương, để lại hai đứa con nhỏ dại. Họa sĩ Hoàng Tân Hưng hai lần lấy vợ Tây, bà cả mất, để lại một đứa con trai. Vợ thứ hai sinh một cô con gái, bỏ đi theo người khác. Anh một mình gà trống nuôi con. Lúc anh có tiền do được tài trợ khi triển lãm tranh năm 1997, cô ta quay trở lại. Khi anh hết tiền, cô ta lại bỏ đi. Ở Nga, anh lơ ngơ không biết làm gì để sống, quyết định trở về Hà Nội sau mấy chục năm xa cách, bỏ lại hai đứa con. Tôi hỏi: “ Ông về, hai đứa nhỏ ai nuôi?”. Anh tặc lưỡi: “Tớ giao chúng nó cho Chúa nuôi!”. Sau này, tôi được biết cháu trai Vaxia của bà vợ cả, cháu Linh của bà vợ hai đều ở với bà ngoại của mình. Thỉnh thoảng có dịp lên Mat, chúng rẽ vào nhà Họa sĩ Đào Dũng. Trong số anh em Họa sĩ được đào tạo ở Trường Xurikov, Đào Dũng là người làm ăn kinh tế khá giả hơn cả, nên thường cho tiền chúng, kể cả hai cháu của Họa sĩ quá cố Trịnh Văn Khanh. Vợ chồng Họa sĩ Lê Thanh Minh ở bên này sống dặt dẹo, lếch thếch bồng bế con cái về Việt Nam, bán được tranh cho nước ngoài, mua được nhà giá trị hàng tỷ bạc. Thùy Linh về Hãng phim truyền hình, có một số kịch bản phim được dàn dựng, đồng thời tham gia biên tập rất nhiều phim. Năm 2003, chị được Tạp chí Văn nghệ quân đội trao giải nhì cho Truyện ngắn Gió mưa gửi lại (không có giải Nhất). Tạp chí Tao Đàn số 1 đã có những lời chúc mừng gửi tới Thùy Linh. Vũ Xuân Hương về Tạp chí Tài hoa trẻ ở Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2000, tôi về nước, có rẽ qua thăm anh ở Sài Gòn, thấy anh vui vẻ hơn, không cô độc như hồi ở bên Nga, vì bây giờ đã có bà xã mới. Bùi Mạnh Nhị, giờ đã thành quan chức, Hiệu trưởng trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh. Song với bạn bè, thì vẫn chân tình, điềm đạm như thửa còn hàn vi. Nguyễn Hải Kế, ông phó giáo sư về nhà hình như gia đình chia xẻ, vẫn thấy xuất hiện trên VTV4 trong vai trò cố vấn chương trình Theo dòng lịch sử. Vũ Duy Mền, đã xây được nhà lầu kiểu ba tầng rưỡi, túc tắc đi viết sử cho các địa phương, cũng có lần tôi nhìn thấy trên tivi phát biểu về Hương ước làng xã thưở xưa.Vũ Đình Huy giờ đang ở dầu khí Vũng Tàu, thấy có mặt trong nhiều tuyển tập thơ trong nước. Hồ Quốc Vỹ về Cầu Giấy sống quần tụ cùng các anh chị em trên mảnh đất 1500 m2 mà cụ Tú Mỡ thưở xưa mua bằng tiền nhuận bút hai tập thơ. Anh bảo bây giờ, các tác giả muốn in tập thơ phải tự bỏ tiền túi ra. Còn nếu có in bài nào trên báo, nhuận bút chắc mua được vài bát phở (đơn vị tính nhuận bút cụ Nguyễn Tuân). Năm 2000, về Hà Nội dự Hội nghị Việt Nam trong thế kỉ 20, tôi có đến thăm anh, đồng thời trao cho anh 100 đô tiền nhuận bút bài thơ anh viết đăng trên kỉ yếu 5 năm ngày thành lập Chợ Vòm của anh Lê Ngọc Hường. Anh cứ chặc lưỡi suốt: “ Lần đầu tiên tôi được nhuận bút trả cho một bài thơ cao thế này!”.
Riêng nhà văn Vũ Thư Hiên, cùng tuổi với nhà thơ Hồ Quốc Vỹ, chuyển sang Ba Lan, rồi định cư bên Pháp. Nghe nói anh có viết Hồi ký Đêm giữa ban ngày. Thôi thì mỗi người có một số phận và chịu trách nhiệm trước ngòi bút của mình. Ở đây, nhắc đến các Hội viên tên tuổi, chúng tôi vẫn nhớ có một thời, anh em văn nghệ ở Nga coi Vũ Thư Hiên và Hồ Quốc Vỹ là hai người anh cao tuổi đời và cao tay nghề nhất.
Nguyễn Đình Chiến lận đận hơn, xin việc ở Hà Nội, cũng không ấm chỗ được lâu, hình như đã ngược rừng về Hội Văn nghệ Yên Bái? Tôi gọi điện cho Nhà thơ Trần Đăng Khoa hỏi địa chỉ của Chiến, Khoa bảo: “Tôi cũng muốn tìm ông ấy mà không được đây”.
Còn Lê Tây, về Đà Nẵng làm đại diện cho một công ty phát hành sách, gần đây lại nghe nói anh đã bỏ đất Đà Nẵng vào Sài Gòn rồi. Bùi Quang Thanh thì nghe nói về Hà Nội làm hợp đồng cho Tạp chí Văn hóa nghệ thuật.
Trong khối Âm nhạc, vợ chồng nghệ sĩ Tôn Thất Triêm – Xuân Thanh về Hà Nội chủ yếu sống bằng tiền anh Triêm đi làm gia sư. Nguyễn Thiếu Hoa có đất dụng võ, làm chỉ huy dàn nhạc giao hưởng ở Hà Nội. Ca sĩ Rơ Chăm Pheng không rõ ở đâu. Ca sĩ Kiều Hưng, sau Đại hội, mấy lần qua Đức, Bỉ.. biểu diễn, vừa biểu diễn vừa đi quét sơn thuê để kiếm tiền, lâu lâu lại quay về Nga. Lần cuối cùng, anh ở hẳn lại bên Đức, rồi lưu lạc qua Úc thì phải? Mấy lần xem Thúy Nga Paris, biết anh có biểu diễn cùng Ái Vân… hát nghe xuống lắm rồi, thấy cũng cám cảnh…Nếu anh yên phận ở nhà, chắc giờ cũng đã là Nghệ sĩ nhân dân như bạn bè tài năng cùng lứa.
Những người dự Đại Hội 1 ngày ấy, ở lại Nga giờ chỉ còn có 4 người. Do làm ăn gặp cơn vận bĩ, tôi bỏ Matxcơva đi tìm vùng đất mới, mong rũ bỏ được cái xui xẻo đang bám theo mình. Ở Matxcơva, còn Nguyễn Thị Kim Hiền, Chu Huy Sơn và anh Nguyễn Văn Thạc (vừa là Hội viên Hội VN, vừa là Chủ tịch Hội KHKT VN tại Liên bang Nga). Không ai nhớ ngày kỉ niệm 10 năm của Hội. Mà nếu có nhớ chắc cũng chẳng có ai đứng ra tổ chức. Từ Xa ma ra, tôi lên Matxcơva ngày 30 tháng 8, vào tá túc chỗ anh em tòa sọan báo Tin tức và Thị trường, gọi điện đi khắp nơi cho mấy anh em Văn nghệ: “ Ngày mai 31, dù muộn vẫn còn hơi hướng của Tháng 8, gặp nhau uống rượu để kỉ niệm 10 năm một chút”. Ai cũng ớ người: “ Đã qua ngày kỉ niệm rồi à?”. Gọi điện cho các anh Nguyễn Văn Thạc, Thi Ải Bắc…thấy bảo về phép chưa sang. Nếu gọi điện hết cho các Hội viên, chắc cũng gom được hai chục vị đang có mặt lúc này tại Matxcơva. Hồng Hà nhận chi phí chiêu đãi, nhưng giao hẹn: “Khoảng chục người thôi nhé. Hơn nữa là em chịu”. Tối 31, chúng tôi tụ tập tại nhà hàng Hà Nội ở Xaluit 3. Cuộc nhậu, có tôi, Nguyễn Huy Hoàng, Nguyễn Thị Kim Hiền, Hồng Hà, Nguyễn Đình Lâm, Trần Thanh Bình (Hội viên mới, thường kí bút danh là Trần Vũ), thêm Nguyễn Văn Vi, ông bạn bên Hội Võ thuật và một anh bạn văn nữa từ Đại học Sư phạm Xuân Hòa sang, kéo đi nhậu luôn. Ngồi vào bàn, Vy hỏi tôi: “Sao không mời Chu Huy Sơn trong Ban chấp hành?” Tôi bảo: “Chu Huy Sơn nói với tôi đầu tháng 8 về phép, chắc giờ đang ngồi ở Hà Nội”. “Tớ mới gặp ông ấy hôm qua mà” - Nguyễn Văn Vi bảo - Chúng tôi liền gọi điện cho Chu Huy Sơn, anh không có nhà. Mấy hôm sau anh trách chúng tôi không mời anh, Tôi bảo: “Chúng tôi phải trách anh mới đúng. Bàn với anh là tổ chức Đại hội trong tháng Tám, anh bảo về phép tháng 9 mới sang được. Ai biết đâu anh vẫn ngồi đây. Lẽ ra anh còn ở Mat chưa về phép, thì phải đứng ra hô hào anh chị em kỷ niệm Mười năm chứ, sao lại chờ người ta mời anh?”
(Kì sau đăng tiếp)
Châu Hồng Thuỷ (Theo Tạp chí Tao Đàn số 2 - Chi Hội Nhà văn VN LB Nga)
 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email



Những bản tin khác:
Nhà văn Vũ Tuấn Hoàng (21.06.2014 16:13)
Nhà thơ Mai Quỳnh Nam (06.03.2014 01:41)
Hội viên Vũ Duy Mền (07.05.2013 03:03)
Hoạ sĩ Võ Văn Lạc (13.10.2012 02:02)
Nhà văn Thiên Can (14.08.2012 00:04)
Nhà thơ Phan Xuân Sơn (08.11.2009 02:27)



Lên đầu trang
Các bản tin mới đăng
TỪ BIỂN LÊN RỪNG - Bút ký của Ngô Xuân Huệ
Chùm thơ xuân của Trần Ngọc Ánh
Chùm thơ Đặng Hữu Trung
Thơ Dương Thuấn - song ngữ Tày Việt - P 3
Tập thơ "Tình ca Thiếu Khanh" - Phần 2
THƠ DƯƠNG THUẤN - (song ngữ Tày - Việt) P 2
Tập thơ “Tình ca Thiếu Khanh” - Phần 1
THƠ DƯƠNG THUẤN P1
Phạm Vĩnh Cư: Thưởng ngoạn tuyển tập Dương Thuấn
Phạm Ngọc Thái: Chùm thơ Khóc con
Tin cùng chủ đề
Nhà thơ Châu Hồng Thuỷ
Nhà thơ Vũ Xuân Hương
Nhà thơ Thuỵ Anh
Nhà thơ Hàm Anh
Về trang WEB Người Bạn Đường
Nhà thơ Phan Chí Hiếu
Nhà thơ Nguyễn Huy Hoàng
Nhà thơ Phan Xuân Sơn
Đôi lời về Người Bạn Đường
Nhà thơ Đặng Hữu Trung
 
 
 
Thư viện hình